
'Dure medicijnen goedkoper in omringende landen'; De aanleiding
NRC.NEXT
14 oktober 2014 dinsdag
Section: weten; Blz. 2
 marloe van der schrier
Dat zei bestuursvoorzitter Marcel Levi van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam 
Geneesmiddelen zijn vaak niet goedkoop. Maar zijn ze in Nederland duurder dan elders? Dat stelde Marcel Levi (internist en bestuursvoorzitter van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam) dinsdag in een opiniestuk in deze krant. ,,In omringende landen is de prijs voor dure medicijnen aanzienlijk lager", schreef Levi. 
Een telefoontje naar Levi leert ons dat hij zijn stelling niet baseert op onderzoek, maar op eigen ervaring. Omdat hij in 'het wereldje' zit spreekt hij regelmatig met dokters en artsenorganisaties, en deze ervaren hetzelfde. 
Om te beginnen is het goed om te weten hoe de prijzen voor medicijnen in Nederland tot stand komen. Die zijn namelijk juist gebaseerd op de prijzen van omringende landen. 
Dat zit zo. In Nederland bestaat een Wet geneesmiddelenprijzen. De maximale prijs van een in Nederland geregistreerd geneesmiddel is gebaseerd op het gemiddelde van de ons omringende landen: België, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. De minister van Volksgezondheid, Edith Schippers, vraagt de prijzen op bij deze landen, en stelt twee keer per jaar een maximale prijs vast, op basis van een rekenkundig gemiddelde van de verschillende prijzen. 
Maar, de minister kán dit doen. Het is niet verplicht, vertelt Ronald van der Vaart, directeur bij de Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK), die gegevens verzamelt en analyseert over het geneesmiddelengebruik in Nederland. De minister kan van de wet afwijken als medicijnen in omringende landen juist duurder zijn, of als ze daar niet beschikbaar zijn. 
Levi had het over ,,dure medicijnen". Hij doelde op nieuwe medicijnen of medicijnen voor specifieke ziekten, die niet veel worden afgenomen. De minister probeert hiervan ook een maximumprijs vast te stellen, maar dat kan niet altijd. Bijvoorbeeld omdat deze geneesmiddelen in de omringende landen niet geregistreerd staan. 
Over de prijzen van deze medicijnen wordt onderhandeld, tussen de overheid en de producenten. In Nederland gebeurt dat ook sinds twee jaar. ,,Omdat Nederland een relatief kleine markt is, zijn we op EU-niveau op zoek naar medeonderhandelaars bij andere landen om de krachten te bundelen", zegt een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. 
Maar zijn dure medicijnen in Nederland nu duurder dan in de omringende landen? Internist Levi is zelf ook aan het onderzoeken geslagen. Hij mailt een lijstje met een aantal middelen en prijzen in andere landen. Neem Tecfidera, een middel tegen MS. Dat kost in Nederland 18.200 euro per patiënt per jaar, en in Duitsland 15.070. Zo heeft Levi meer voorbeelden gevonden die zijn stelling ondersteunen. 
Maar alomvattende prijsvergelijkingsonderzoeken tussen verschillende landen zijn er niet buiten de berekeningen voor de Wet geneesmiddelenprijzen, zeggen Ronald van der Vaart van de SFK en het ministerie. Een echte vergelijking maken is dus niet mogelijk, omdat die wet niet altijd wordt toegepast bij de dure medicijnen waarover Levi het had. Daar komt bij dat het zo kan zijn dat een land prijsafspraken maakt. En dat wordt dan weer niet naar buiten gebracht. Een prijs kan in één van de ons omringende landen in de praktijk dus anders zijn dan de zichtbare prijslijst waarop de wet van toepassing is. 
Het lijkt niet aannemelijk dat de prijzen van reguliere medicijnen hier heel veel hoger zijn dan in het buitenland, dankzij de Wet geneesmiddelenprijzen. Maar deze wet gaat in de praktijk (nog) niet op voor de dure medicijnen waar Levi op doelt: nieuwe medicijnen of medicijnen voor zeldzame ziekten. Levi heeft wel voorbeelden van lagere prijzen die zijn stelling ondersteunen. Maar er is geen openbaar vergelijkingsonderzoek naar de prijzen van alle dure medicijnen. Daar komt bij dat vertrouwelijke prijsafspraken met fabrikanten niet openbaar zijn. We beoordelen de bewering daarom als niet te checken. 
 